Trucks
In de transportsector, die traditioneel door mannen wordt gedomineerd, kiezen de laatste jaren steeds meer vrouwen voor het beroep van vrachtwagenchauffeur. Een nieuw onderzoek werpt licht op een aantal ervaringen, uitdagingen en kansen waar vrouwelijke vrachtwagenchauffeurs mee te maken krijgen.
Naar verwachting zal het wereldwijde tekort aan bekwame vrachtwagenchauffeurs, dat nu al veel transportbedrijven beperkt, nog groter worden tegen 2028. Een mogelijke oplossing voor deze crisis? Meer vrouwen aantrekken in de sector. In de VS is het aantal vrouwelijke vrachtwagenchauffeurs sinds 2010 met 88% gestegen. Maar het blijft een door mannen gedomineerde sector: slechts 13,7% van de chauffeurs is een vrouw. Elders is de vooruitgang minder groot: slechts 4% van de vrachtwagenchauffeurs in Europa is een vrouw.
Om meer inzicht te krijgen in de motivaties van vrouwen om vrachtwagenchauffeur te worden, heeft Volvo Trucks onlangs een onderzoek uitgevoerd in tien Europese landen, op basis van interviews met 231 vrouwen.
"Als we succesvol willen zijn in het aantrekken en behouden van vrouwen in de sector, moeten we meer over hun ervaringen weten. Ook moeten we stereotypering en vooroordelen vermijden", vertelt Delphine Maury, Senior Market Analyst bij Volvo Trucks.
Wat vinden vrouwelijke chauffeurs leuk aan hun job?
Uit de onderzoeksresultaten blijkt duidelijk dat een groot aantal vrouwelijke chauffeurs vindt dat hun job allerlei positieve aspecten heeft. 44% vindt dat met een vrachtwagen rijden goed is voor de mentale gezondheid. Twee derde van de respondenten zegt dat ze zichzelf hun hele actieve leven in deze functie zien en dat ze deze job andere vrouwen zouden aanraden. 75% is van mening dat de arbeidsomstandigheden goed zijn en 91% zegt dat ze goede relaties hebben met andere vrachtwagenchauffeurs. 88% van de respondenten voelt zich trots om dit beroep als vrouw uit te oefenen.
"Ik was echt verrast door de passie die ze voor hun job hebben", zegt Delphine. "Veel vrouwelijke chauffeurs gaan niet in deze sector werken uit noodzaak omdat ze werk nodig hebben. Ze hebben voor dit beroep gekozen. Ze vinden het fijn om te rijden en onderweg te zijn."
Op de vraag wat ze leuk vinden aan hun baan, noemden de meest genoemde redenen autorijden (83%), alleen zijn (53%), reizen en verschillende regio's bezoeken (51%), onafhankelijk zijn (47%) en niet op kantoor zijn (45%). Op de vraag wat ze het leukst aan hun job vinden, waren de populairste antwoorden: rijtijd (75%), luisteren naar muziek/podcasts/luisterboeken (63%), goederen bezorgen (43%) en praten met andere vrachtwagenchauffeurs (41%).
Wat zijn de barrières voor vrouwen om in de transportsector te werken?
Naast de vele positieve aspecten, bracht het onderzoek ook enkele belangrijke nadelen van het beroep aan het licht. Veel respondenten geven aan dat ze moeite hebben om toiletten (63%) en douches (57%) te vinden bij parkings voor vrachtwagens, en 70% vindt dat de netheid van de beschikbare toiletten te wensen overlaat.
Wat ze minder leuk vinden aan hun job? Een gebrek aan respect van andere weggebruikers en bestuurders (70%), de gevaren en het risico op ongelukken (53%) en strenge regels (40%). Hoewel veel mensen vinden dat hun baan goed is voor hun geestelijke gezondheid, vinden velen ook dat het een negatief effect heeft op hun fysieke gezondheid (49%) en hun privéleven (43%). 31% van de vrouwen geeft aan slachtoffer te zijn van seksistisch en vrouwenhatend gedrag.
In het onderzoek waren er ook vragen over het ontwerp en de ergonomie van vrachtwagens, maar ook over veiligheid en persoonlijke veiligheid op parkings voor vrachtwagens. De resultaten suggereren echter dat dit voor de meeste vrouwelijke bestuurders geen belangrijke problemen zijn. Hoewel veel vrouwen veiligheidsmaatregelen nemen, zoals camera's en deurriemen, voelt 70% van de respondenten zich zelfverzekerd of veilig als ze 's nachts in hun vrachtwagen slapen.
Veel vrouwelijke vrachtwagenchauffeurs willen geen speciale behandeling of aanpassingen – ze willen gewoon geaccepteerd worden als gewone vrachtwagenchauffeurs.
Wat kunnen bedrijven doen om meer vrouwelijke chauffeurs aan te trekken en te behouden?
Op basis van de onderzoeksresultaten vindt Delphine Maury dat transportbedrijven al enkele belangrijke maatregelen kunnen nemen, zoals veilige truckstops voor overnachtingen, schone toiletten tijdens de dienst en beveiligingsapparatuur zoals camera's en alarmen. Het is ook belangrijk om flexibele werkregelingen te hebben, zodat chauffeurs een goede balans tussen werk en privéleven kunnen bereiken.
"Maar het moet benadrukt worden dat deze maatregelen niet alleen zullen helpen om vrouwelijke bestuurders te behouden, maar dat ze ook mannen ten goede zullen komen", aldus Delphine. "Uit dit onderzoek heb ik namelijk geleerd dat veel vrouwelijke vrachtwagenchauffeurs geen speciale behandeling of aanpassingen willen. Ze willen gewoon geaccepteerd worden als gewone vrachtwagenchauffeurs en op dezelfde manier behandeld worden als hun mannelijke collega's."
"Ik hou van de vrijheid"
De 22-jarige Amanda Gren uit Tomelilla, Zweden, is al meer dan een jaar vrachtwagenchauffeur en haar ervaringen komen overeen met de resultaten van het onderzoek. Ze werkte eerder in de detailhandel voordat ze besloot van carrière te veranderen. Omdat ze een behoorlijk salaris wilde, maar niet nog eens 3-4 jaar wilde studeren, sprak het vooruitzicht om vrachtwagenchauffeur te worden haar aan. Nog voordat ze haar chauffeursopleiding had afgerond, kon ze zelfs werk vinden bij het lokale transportbedrijf Erikssons Åkeri.
"Ik hou van de vrijheid", zegt ze. "Toen ik in een winkel werkte, keek mijn baas voortdurend over mijn schouder mee. Ik mocht alleen pauze nemen als ze dat zei." Maar nu kan ik werken zoals ik wil. Ik ben als het ware mijn eigen baas."
"Toen ik in een winkel werkte, keek mijn baas voortdurend over mijn schouder mee. Ik mocht alleen pauze nemen als ze dat zei. Maar nu kan ik werken zoals ik wil. Ik ben als het ware mijn eigen baas.
Soms schudden oudere mannen weleens het hoofd als ze haar achter het stuur zien zitten, maar de meeste mensen in de transportsector aanvaarden haar gewoon zoals ze is. "Het grootste verschil is dat je als vrouw veel hulp aangeboden krijgt, ook als je dat niet wilt. Mensen gaan er gewoon vanuit dat je het nodig hebt, en dat kan frustrerend zijn."
Wilt u meer weten over hoe het is om als vrouw in de transportsector te werken? Dan kunt u lezen over Iwona Blecharzyk, een Poolse vrachtwagenchauffeur en transportondernemer. Of bekijk de video's van haar roadtrip door Scandinavië als onderdeel van het Volvo Trucking Adventure.