Trucks
Elektrische vrachtwagens blijken tegenwoordig al essentieel te zijn voor het binnenhalen van bepaalde contracten, maar hoe haalbaar zijn ze en welke uitdagingen brengt de invoering ervan met zich mee?
"De voordelen van elektrische vrachtwagens zijn reëel en zullen blijven toenemen," zegt Maarten Alta, onderzoeker en docent duurzame logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam.
Elektrische vrachtwagens spelen nu al een actieve rol in de transformatie van de huidige wagenparken. Maarten is ervan overtuigd dat het potentieel aanzienlijk is, mits bedrijven de transitie strategisch aanpakken. De prijs blijft een van de grootste uitdagingen, maar Maarten zegt dat dit wordt verzacht door de hogere efficiëntie ten opzichte van diesel en de mogelijkheid om op te laden met hernieuwbare energiebronnen.
"Maar er zijn ook operationele uitdagingen," voegt hij eraan toe. "Chauffeurs hebben training nodig, routeplanners moeten routes aanpassen aan de laadbehoeften en informatiesystemen moeten worden bijgewerkt." Er is een leercurve."
Hoe kunnen bedrijven elektrische vrachtwagens op een efficiënte manier inzetten die past bij hun organisatie? "De meeste transportbedrijven beginnen met slechts één of twee elektrische vrachtwagens in hun wagenpark," zegt Maarten. "Ze leren hoe ze er efficiënt mee moeten rijden, hoe ze routes moeten plannen en hoe ze met de laadinfrastructuur moeten omgaan." Het is een geleidelijke verandering, maar wel een met grote voordelen op de lange termijn."
Een van de meest cruciale eerste stappen is het selecteren van de juiste klanten en routes om over te stappen op elektrisch rijden. "Het draait allemaal om geschiktheid voor de missie," legt Maarten uit. "Je moet nagaan of je klant emissievrije leveringen eist of dat het helpt om nieuwe opdrachten binnen te halen." In de stedelijke logistiek of constructie kunnen elektrische vrachtwagens een echt concurrentievoordeel opleveren – sterker nog, in veel sectoren halen elektrische vrachtwagens orders binnen.
"In de bouw bijvoorbeeld moet je vaak zware machines naar de stadscentra brengen," legt hij uit. "Als je elektrische vrachtwagens gebruikt, heb je meer kans om die contracten binnen te halen, vooral in lage-emissiezones."
Een elektrische vrachtwagen plannen in je wagenpark
Vanuit het oogpunt van logistieke planning is overschakelen op elektrische vrachtwagens veel meer dan alleen het vervangen van het voertuig. Het vereist integratie in het gehele systeem. "Het netwerkontwerp, de planning en het beheer, de informatiesystemen en het personeel moeten allemaal op elkaar afgestemd zijn," zegt Maarten. "Planners hebben toegang nodig tot realtime gegevens over het laadniveau van de vrachtwagen, de laadkosten en zelfs het brandstofverbruik van de chauffeur."
Daarom gelooft hij dat er binnen de logistieke operaties een nieuwe rol zal ontstaan: die van energiebeheerder. "Energie wordt een steeds belangrijkere kostenfactor in de berekening van de totale eigendomskosten (TCO)", zegt hij. "Een energiebeheerder kan optimaliseren wanneer en waar vrachtwagens worden opgeladen." Daarnaast kan de energiebeheerder de energieprijs beïnvloeden door slimme oplossingen te gebruiken die de kosten verlagen, zoals het inzetten van zonnepanelen voor energieopwekking om vrachtwagens op te laden.
"De planners kunnen de kosten en de uitstoot ook sterk beïnvloeden door op het juiste moment op te laden," voegt hij eraan toe. "Er bestaat een correlatie tussen kosten en emissies." Tussen 12.00 en 15.00 uur, bijvoorbeeld, wanneer de zon schijnt, zijn de energieprijzen laag en is de uitstoot (vanwege de energievoorziening van het elektriciteitsnet) ook laag."
Elektrische vrachtwagens behoren tot de krachtigste hulpmiddelen die we tegenwoordig hebben. Wie zich vroegtijdig aanpast, verwerft een strategisch voordeel.
In feite vormt het elektriciteitsnet zelf een knelpunt in overbelaste energiemarkten zoals Nederland. "Bedrijven hebben nu al te maken met wachttijden van meerdere jaren om hun elektriciteitscontracten te upgraden," legt hij uit. "Daarom is energieplanning nu net zo belangrijk als routeplanning."
"Sommige bedrijven vormen energiehubs – ze delen energie met buren, gebruiken zonnepanelen of installeren stationaire batterijen," voegt Maarten eraan toe. "Het is nuttig om je laadmoment af te stemmen op de beschikbaarheid van hernieuwbare energie."
Ondanks deze uitdagingen zegt Maarten dat elektrische vrachtwagens in bepaalde gebieden al een haalbare optie zijn. "In Nederland zien we bestelwagens en lichte vrachtwagens die nu al concurrerend zijn met dieselvoertuigen."
Elektrische vrachtwagens voor lange afstanden
"Nieuwe modellen zoals de Volvo-truck met een actieradius van 600 km zijn baanbrekend," voegt Maarten eraan toe. "Dat bereik is voldoende voor een groot percentage van de routes." Het zal afhangen van de strategie en de TCO-analyse van elk bedrijf, maar de grens van het bereik wordt overwonnen."
Ook overheidssteun helpt de overgang te vergemakkelijken. "Er zijn subsidies beschikbaar, niet alleen op nationaal niveau, maar ook van lokale provincies of gemeenten," merkt hij op. "Daarnaast beginnen de op afstand gebaseerde tolheffingen steeds vaker in het voordeel van elektrische vrachtwagens te werken."
De impact van elektrificatie gaat verder dan kostenbesparingen en uitstoot. "Het verandert de manier waarop vloten opereren," voegt Maarten eraan toe. "Het creëert nieuwe rollen (zoals energiefunctionarissen), nieuwe verantwoordelijkheden en nieuwe systemen." Maar wie zich vroegtijdig aanpast, zal een strategisch voordeel behalen."
Zijn advies aan wagenparkbeheerders is simpel: Begin nu. "Neem contact op met uw energieleverancier." Beoordeel of je over voldoende stroomcapaciteit beschikt. Leid je planners op. Praat met je klanten. Zodra je de eerste hindernissen hebt overwonnen, zullen de voordelen zich gaan opstapelen."
Door de toenemende druk op toeleveringsketens om te decarboniseren, bieden elektrische vrachtwagens een praktische en schaalbare manier om de uitstoot te verminderen zonder de dienstverlening in gevaar te brengen.
"Duurzaamheid wordt een vereiste," zegt Maarten. "Elektrische vrachtwagens zijn niet alleen een deel van de oplossing, ze zijn een van de krachtigste hulpmiddelen waarover we vandaag beschikken."
Ontdek hier meer over de elektrische vrachtwagenmodellen van Volvo.
Naam: Maarten Alta
Functie: Docent - duurzame logistiek
Bedrijf: Hogeschool
Locatie: Amsterdam, Nederland
